Şehirlerin geleceği, 6. Yaşanabilir Şehirler Sempozyumu'nda masaya yatırıldı  

03 Oca 2019

6. Yaşanabilir Şehirler Sempozyumu

Dünya Kaynakları Enstitüsü (WRI) Türkiye Sürdürülebilir Şehirler tarafından düzenlenen 6. Yaşanabilir Şehirler Sempozyumu’na bu yıl İstanbul Teknik Üniversitesi Ayazağa Kampüsü ev sahipliği yaptı. İTÜ Ayazağa Kampüsü’ndeki Süleyman Demirel Kültür Merkezi’nde düzenlenen sempozyumda dört ayrı oturumla şehirlerin geleceği ve çocuklardan yaşlılara kentlerde yaşam kalitesini artıran çözümler konunun uzmanları tarafından ele alındı. 

“İklim değişikliğinin yıkıcı etkilerini sınırlandırmak için artık son yıllarımız”

Sempozyumun açılışında konuşan WRI Türkiye Sürdürülebilir Şehirler Direktörü Dr. Güneş Cansız da Paris İklim Anlaşması’na imza koyan hükümetlerin tüm taahhütlerini yerine getirmesi durumunda bile yüzyılın sonunda sıcaklık artışının 2 dereceyi bulabileceğinin altını çizerek “Artık iklim değişikliğinin yıkıcı etkilerini sınırlandırabilecek son yıllar içerisindeyiz. 2030 yılına kadar karbon salım düzeylerinin çok hızlı bir şekilde gerilemesini sağlamamız gerekiyor” uyarısında bulundu.

Kentleşme sonucu özel araç sahipliğinin sürekli arttığını belirten Dr. Güneş Cansız, bunun sonucu olarak hem fosil yakıt kullanımının hem de yol güvenliği sorununun büyük bir hızla arttığına dikkat çekti. Giderek artan trafik sıkışıklığı ve çarpışmaları nedeniyle ortaya çıkan maliyetlerin artık olağanüstü derecelere geldiğini anlatan Dr. Cansız “Dünyada yollarda her gün 3 binden fazla kişi hayatını kaybediyor ve bunun ne yazık ki 500’ü çocuk” diye konuştu. Cansız, yalnızca geçtiğimiz yıl Türkiye’de trafikte 1,2 milyon çarpışma meydana geldiğini ve 7 binden fazla kişinin bu nedenle hayatını kaybettiğini hatırlattı.

“İstanbul’da 2023’te 1.050 km uzunluğunda bisiklet yolu olacak”

Sempozyumda konuşan İBB Kurumsal Gelişim ve Yönetim Sistemleri Daire Başkanı Ramazan Özcan Yıldırım, İstanbul’da mevcut 135 km’lik bisiklet yolunun 2023’te 1.050 km’ye çıkarılacağını dile getirdi. TÜİK verilerine göre 15 milyonu aşan bir nüfusa sahip olan İstanbul’un nüfusunun 2023 yılında yine TÜİK tahminlerince 16 milyon 310 bine ulaşacağını ifade eden Yıldırım, Uluslararası Toplu Taşımacılar Birliği UITP’nin bu durumda şehiriçi hareketlilik talebinin 3 kat artacağını öngördüğünü ifade etti. Ramazan Özcan Yıldırım, bisikletin yanı sıra halen 170 km olan raylı sistem hattı uzunluğunu da 2023 sonrasında 1.100 km’ye ulaştırmayı hedeflediklerini de vurguladı.

Yol güvenliğine dair iki ayrı rapor kamuoyuyla paylaşıldı

İzmir’de pilot uygulaması yapılan “Okul Bölgelerinde Yol Güvenliği ve Erişilebilirlik” çalışmasına dair rapor ve trafikte sıfır can kaybı için bir vizyon ortaya koymayı hedefleyen “Sürdürülebilir ve Güvenli” kılavuzu da 6. Yaşanabilir Şehirler Sempozyumu’nda kamuoyuyla paylaşıldı. Türkiye’de yerel yönetimler için yol gösterici olmayı amaçlayan “Okul Bölgelerinde Yol Güvenliği ve Erişilebilirlik” raporu, sadece çocuklar özelinde değil, aileler, öğretmenler ve okul bölgelerini kullanan tüm kent sakinleri için yaşam kalitesini artırıcı bir yol izlemek amacıyla hazırlandı. “Sürdürülebilir ve Güvenli” raporu ise her yıl 1,25 milyon insanın ölümüne yol açan trafik çarpışmalarının önüne geçmek için neler yapılabileceğini ele alıyor. 

Sempozyumun ikinci gününde “Belediyeler için Bisikletli Ulaşımın Geliştirilmesine Yönelik Yol Haritası” çalıştayı ile devam etti. Sempozyumdaki özel çalıştay, Türkiye’de bisikletli ulaşıma genel bakış, bu alandaki yasal düzenlemeler ve bisikletli ulaşımın yaygınlaştırılması için verilen teşviklerin yanı sıra dünyada bisikletli ulaşım ve iyi uygulama örneklerini gündeme getirdi.

“Hollandalılar yılda ortalama 1.000 km pedal çeviriyor”

2015 yılında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından hazırlanan ve Türkiye'nin ilk bisiklet yolu yönetmeliği olan “Şehir İçi Yollarda Bisiklet Yolları, Bisiklet İstasyonları ve Bisiklet Park Yerleri Tasarımına ve Yapımına Dair Yönetmelik”, kentlerde bisikletli ulaşım altyapısının oluşturulmasına dair önemli girişimlerden birini oluşturuyor. Bu girişim yine Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve ilgili diğer bakanlıklar tarafından verilen teşviklerle desteklenmesine rağmen kentlerimizde bisikletli ulaşımın daha da yaygınlaştırılması için halen alınması gereken oldukça uzun bir yol bulunuyor.

“Bisiklet bir ulaşım türü olarak nasıl herkes tarafından benimsenebilir?” sorusuna da cevap arayan çalıştay, bu konuda iyi örneklere imza atmış şehirlerin bunu nasıl başardığı, Türkiye’de şehirlerde yeterli bisiklet altyapısı olup olmadığı ve bunun için neler yapılabileceği, Türkiye’de mevcut durumun ne olduğu konularını gündeme getirdi. Çalıştayda özellikle bisikletin en çok kullanıldığı ülkelerden biri olan Hollanda’daki örnekler, Hollanda Başkonsolosu Bart van Bolhuis tarafından katılımcılara aktarıldı. “Hollanda’daki şehirler de her zaman bir bisiklet cenneti değildi” diyen van Bolhuis bugün Hollanda’da yaşayan insanların yüzde 90’ının işlerine bisikletle gidebilmesinin sağlandığına ve ortalama bir Hollandalının bisikletle yılda yaklaşık bin km yol yaptığına dikkat çekti.

“Bisiklet dostu şehirler için çalışıyoruz”

WRI Türkiye Sürdürülebilir Şehirler olarak Türkiye’deki şehirlerin bisikleti kent altyapılarına dahil etmeleri adına 2011 yılından bu yana yaptıkları çalışmaları aktaran WRI Türkiye Sürdürülebilir Şehirler Direktörü Dr. Güneş Cansız da bu amaçla bugüne kadar Eskişehir, İstanbul, Antalya, Sakarya, Konya ve Kayseri’de gerçekleştirdikleri faaliyetler hakkında bilgi verdi. Sadece bisiklet altyapısının kurulması değil bisiklet yollarının yol güvenliğinin sağlanması için de projeler geliştirdiklerini belirten Cansız, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile çok yakın çalışma içerisinde olduklarını ve 2014 yılında Kalkınma Ajansı’nın desteğiyle ‘Bisiklet Yolları Uygulama Kılavuzu’nu hazırlayarak belediyeler ve karar vericilerle paylaştıklarını dile getirdi. Güneş, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 2015 yılında hazırladığı Türkiye’nin bisiklet konulu ilk yasal düzenlemesinde de deneyimlerini Bakanlık’la paylaştıklarının altını çizdi.

2050’de 6,5 milyar insan kentlerde olacak!

Dünya nüfusunun yarısından fazlasına denk gelen 3,5 milyar insan bugün kentlerde yaşıyor. 2050 yılında ise bu rakamın 6,5 milyara ulaşması öngörülüyor. Daha çok gelişmekte olan ülkelerde görülen bu yoğun kentleşme yönelimi temiz su kaynaklarına erişim, yeterli kanalizasyon altyapısı, uygun yaşam alanları ve halk sağlığı açısından ihtiyaçların da aynı ölçüde artacağına işaret ediyor. WRI Türkiye Sürdürülebilir Şehirler tarafından hem Türkiye’den hem de dünyadan konunun uzmanlarının katılımıyla düzenlenen “Değiştir, Ölçeği Büyüt!” temalı sempozyum, “Yükselen Şehirler”, “Herkes için Hareketlilik”, “Evet, Karbon Emisyonlarını Düşürebiliriz!” ve “Hayat Kurtaran Yol Güvenliği Yaklaşımları” konuları tartışıldı.