“Depreme dirençli ve güvenli bir Avcılar için çalışıyoruz”

09 Aralık 2020 Dergi: Kasım-Aralık 2020

Avcılar Belediye Başkanı Av. Turan Hançerli

Avcılar, 1999 yılında sağlam ve yönetmeliklere uygun yapılmayan binaların çökmesi sonucu deprem gerçeği ile en sert şekilde yüzleşmiş ilçelerimizden. Bu nedenle Avcılar Belediye Başkanı Av. Turan Hançerli, Avcılar’ı daha yaşanabilir, daha dayanıklı, daha sürdürülebilir bir ilçe yapabilmek için göreve gelir gelmez çalışmalara başladıklarını söylüyor. Bu konudaki ilk icraatın ise ‘Avcılar Belediyesi Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü’nü kurmak olduğunu belirten Başkan Hançerli ile Avcılar’ın risk durumu ve Avcılar Belediyesinin deprem riskini azaltmak amacıyla yürüttüğü çalışmaları konuştuk…

Depremin katliama dönüşmesini önlemek mümkün

Dünyada deprem riski en yüksek kentlerin başında, hem nüfus ve yapı yoğunluğu hem de fay hatlarına yakınlığı nedeniyle maalesef İstanbul geliyor. 

Bilim insanları, Kuzey Anadolu Fay Hattının İstanbul’un güneyinden geçen kısmında enerji birikmesi olduğunu söylüyor ve bunun da büyüklüğü 7 ve üzerinde bir depreme neden olabileceği uyarısında bulunuyor.
Son 20 yılda Türkiye’den ve yurtdışından birçok bilim insanı, fay hattı üzerinde incelemeler yaparak, çeşitli senaryolar geliştirdi. Bu senaryoların ortak noktasını, İstanbul’da zamanı bilinmese de büyük bir depremin yaşanacağı ve bunun büyüklüğünün de 7’nin üstünde olacağı öngörüsü oluşturuyor.

Bugüne kadar ağır kayıpların yaşandığı deprem felaketleri, Türkiye’nin bir deprem ülkesi olduğu gerçeğini bizlere her seferinde acı bir şekilde hatırlatıyor. Zamanını belirlemek mümkün değil ama depremin katliama dönüşmesini önlemek mümkün. Bu nedenle göreve geldiğimiz ilk günden itibaren değişmeyen en öncelikli konumuz deprem riski ve beraberinde getireceği yıkımlara karşı alacağımız önemler oldu.

Biz göreve gelip ‘hayat kurtarma’ hareketini başlattıktan sonra 3831 bağımsız birim kentsel dönüşüme girdi

Avcilar-1İstanbul’da 1999 yılından önce yapılan yapılarda korozyondan dolayı ciddi sıkıntılar var. Eski yapı stokunun fazla olduğu bir kentiz. 26 Eylül 2019’da Silivri açıklarında 5,8 büyüklünde gerçekleşen depremden sonra Avcılar Belediyesine gelen ihbar sayısı 2928. İhbar edilen binaların tamamı uzman ekiplerimizce yerinde kontrol edildi. Her binanın tek tek karnesi çıkarıldı. İncelenen binaların 1454 tanesine bakanlığın tarif ettiği kuruluşlardan test ettirmelerine yönelik tebligat gönderildi. 26 Eylül 2019 itibarıyla bu 1454 binanın 137 tanesi kentsel dönüşüme girdi. Yani ihbar edilen binaların %10’u kentsel dönüşüme girmiş oldu. Bu çok iyi bir oran. Bu binaların kentsel dönüşüme girme sürecini müdürlüğümüz özenle takip ediyor. 

Bununla birlikte 2012 yılında kentsel dönüşüm yasası çıktığı dönemden itibaren 31 Mart 2019 tarihine kadar 3899 bağımsız birim bu yasadan yararlanmış. Biz göreve gelip ‘hayat kurtarma’ hareketini başlattıktan sonra ise yani sadece 17 ayda 3831 bağımsız birim kentsel dönüşüme girdi. 7 yılda kentsel dönüşüme giren bina sayısı ile 17 ayda kentsel dönüşüme giren bina sayısı gördüğünüz gibi eşit. Bu ivmeyi aynı kararlılık ve özenle artırmaya devam edeceğiz.

Bıkmadan, usanmadan Avcılar’daki her malikle yüz yüze konuşmayı, konuyu tüm birleşenleriyle anlatmayı hedefledik

Avcilar-2Avcılar’daki kentsel dönüşümün önünde iki önemli problem vardı; birincisi finansal problem, ikincisi de vatandaşın eksik veya kirli bilgiye sahip olmasından kaynaklanan güven sorunu idi. Güven sorunu, kentsel dönüşüm konusunun finansal problemleri çözme aşamasına gelmeyi dahi imkânsız kılıyordu. İyi niyetli müteahhitler elbette bir yana ama kötü niyetli, kasti olarak iş almak için yanlış bilgi veren, kulaktan dolma duyumları doğru kabul eden yadsınamayacak bir kitle vardı. Bizim yapmamız gereken ilk iş, önce halka doğrusunu anlatmak olmalıydı. Bıkmadan, usanmadan Avcılar’daki her malikle yüz yüze konuşmayı, konuyu tüm birleşenleriyle anlatmayı hedefledik. 

Finansal sorun, bütün memleketin en temel sorunu. Özellikle kentsel dönüşüm konusunda vatandaşın üstlenmesi gereken önemli bir bedel var. Bizim ilk hedefimiz, bu bedeli aşağı çekmek oldu. Metrekaredeki doğru ve güncel fiyata ulaşmak için lokal müteahhitlerle görüşmeler yaptık, onları da dinledik, tüm İstanbul fiyatlarıyla mukayese ettirdik ve ortaya bambaşka bir resim çıktı. O zamanki fiyatların üzerinde ciddi bir zaman maliyeti de olduğunu gördük. Çünkü müteahhit en iyi bildiği inşaat işinin yanında bir de uzlaşma işi yapıyordu, sözleşmeleri hazırlıyordu, uzlaşma süreci daha da uzuyordu. Dolayısıyla bunun da bir maliyeti oluyordu. İyi niyetli olmayan müteahhitler için de en kolay manipüle edilecek kalem buydu. 

Biz de bütün bu gerçekleri masaya yatırarak Avcılar Belediyesine bağlı bir iştirak şirketi, AVBEL’i kurmaya karar verdik. AVBEL’in temel özelliği vatandaşa danışmanlık vererek, kentsel dönüşümle ilgili eksiksiz ve doğru bilgiyi işin uzmanlarından zamanında almalarını sağlamak ve geliştirilen Avcılar modeliyle sorunsuz ve en avantajlı halde kentsel dönüşümü gerçekleştirmek.

Avcılar’ın depreme hazırlık planı adım adım uygulanıyor

Avcilar-3Avcılar’ın zemini oldukça sıkıntılı, yanlış ve eksik mühendislik faaliyetlerini affetmeyecek bir zemin. Dolayısıyla göreve geldiğimiz ilk günden itibaren konunun uzmanlarıyla, üniversitelerin ilgili bölümlerinin profesörleriyle, doçentleriyle toplantılar yapmaya başladık. Atacağımız her adımın bilimsel veriye, bilimsel bir bakış açısına dayalı olması bizim için çok önemli.

Avcılar’ı daha yaşanabilir, daha dayanıklı, daha sürdürülebilir bir kent yapabilmek için çalışmalarımıza hızla başladık. Depreme dirençli ve güvenli bir Avcılar için üniversiteler, uzmanlar ve profesyonel bir ekip ile aklın ve bilimin rehberliğinde yol haritası oluşturduk.

Bütün bu çalışmalar sonucunda Avcılar’daki mevcut durumu ve olması gerekeni ortaya çıkardık. Türkiye’nin en önemli sorunlarından birinin öngörülerle işletilmeye çalışılan modellemeler olduğunu düşünürüm. Bu, ekonomide de ne yazık ki böyle kentle ilgili sorunlarda da. Biz öngörülerimizi hiçe saymadan ama bilimselliği baz alarak çalıştık. 

Bu kapsamda;

  • Avcılar’daki tüm binaların röntgenini çekerek karnesini çıkardık.
  • Üniversitelerle ortak çalışma masaları kurduk. Farklı alanlarda uzman akademisyenlerle ‘Deprem Çalıştayı’ düzenledik. Avcılar’ın afetlere dayanıklı bir şehir olması amacıyla farklı disiplinlerden 33 uzman/ araştırmacının katılımıyla 19-20 Ekim tarihleri arasında düzenlenen toplantıda, kentte yaşanacak olası bir depremin etkileri ve buna yönelik çözüm önerilerinin etraflıca masaya yatırıldı. “Afete Yönelik Planlama”, “Evrensel Tasarım İlkeleri ve Katılım”, “Süreç Tasarımının Oluşturulması” başlıklarında 3 ana oturumda gerçekleşti. Çalıştay kapsamında; Avcılar’da yer alan risklerin belirlenerek bunları azaltmaya yönelik politikalar konuşuldu. Strateji belgesinde yapılaşmış alanların daha güvenli olması amacıyla eylemler, dayanışmalar ve ortaklık öneriler konuşuldu. Kentsel eşitsizlik ve adaletsizlik temelli ortaya çıkan yerel yönetim sorunlarına çözüm bulunması amacıyla yerel, ulusal ve küresel müdahale araçlarının uygulanmasında, bu yönde ortak kararlar alınmasında yerel yöneticilerin, karar vericilerin haklarını ve ödevlerini tanımlayan en önemli ve güncel uluslararası belge olan “Habitat 3 Yeni Kentsel Gündem” ilkelerinin benimsenmesi uygun görüldü. Kentin altyapı sistemindeki eksikliklerin giderilmesi, depreme dayanıksız yapı stokunun yenilenmesi veya güçlendirilmesi, yerel halkla işbirliğinin güçlendirilmesi konularında yapılması gerekenler, yasal düzenlemeler, alınması gereken sosyal, finansal ve yönetsel kararlar kısa, orta ve uzun vadeli biçimde ortaya kondu.
  • Avcilar-Belediye-Baskani-Av.-Turan-HancerliVatandaşların haklarını koruyan İmar Plan Notu Değişikliği’ni İBB Meclisi’nden oy birliği ile geçirdik. Buna göre, 4 yıl içerisinde Avcılar’daki 40.000 konut ve dükkânı yenilemeyi hedefledik.
  • Kentsel Dönüşüm Müdürlüğünü kurduk. Tüm Türkiye’nin olduğu gibi Avcılar’ın da en önemli sorunu güvenli yapılar. Maalesef ki Avcılar, 1999 yılında sağlam ve yönetmeliklere uygun yapılmayan binaların çökmesi sonucu deprem gerçeği ile en sert şekilde yüzleşmiş ilçelerimizdendir. Bu nedenle Avcılar’ı daha yaşanabilir, daha dayanıklı, daha sürdürülebilir bir ilçe yapabilmek için göreve gelir gelmez çalışmalarımıza başladık. Bu konudaki ilk icraatımız ise ‘Avcılar Belediyesi Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü’nü kurmak oldu.
  • Belediyemizin iştirak şirketi olan AVBEL’i kurarak, kentsel yenilenme sürecinde hukuki, analitik, teknik ve finansal anlamda vatandaşlarımızın güvencesi olduk. AVBEL, Avcılar’daki son bina dönüşene ve güvenli hale gelene kadar durmadan çalışmak için kuruldu. Komşularımıza kentsel yenilenmenin her aşamasında rehberlik edecek olan AVBEL, Avcılar Modeli adını verdiğimiz modelle Avcılarımızı yenilerken “Yerinde, Hızlı ve Güvenli” yenilemeyi esas alıyor. AVBEL, mülk sahiplerini kentsel dönüşüm ile ilgili bilgilendiriyor. Uzlaşma görüşmelerinin başlatılması ve talep toplama sürecini yönetiyor. Kat malikleri ve müteahhitler arasındaki uzlaşmanın sonuçlandırılmasını sağlıyor. Sözleşmelerin, finansal sürecin ve projelerin yönetimi ile beraber takibini yaparak raporlanmasını sağlıyor.
  • Avcılar’da son bir yılda 140 bina kentsel yenilenme kapsamında yıkıldı. Kentsel yenilenme çalışmaları tüm hızıyla devam ediyor.
  • Kentsel altyapıyı afetlere karşı güçlendirilme çalışmaları başlattık. Kentin fiziksel altyapısının iyileştirilmesi deprem ve afetlere dayanıklılığı artırmak için tek başına yeterli değil. Vatandaşların afet ve deprem bilincinin geliştirilmesi de en az binaların ve altyapının iyileştirilmesi kadar önemli. Bu nedenle sağlıklı ve güvenli bir yaşam için gerekli alt yapı çalışmalarını başlattık. Çalışmalarımız tüm hızıyla sürüyor.
  • Toplanma alanlarını belirledik. Belirlenen alanlar halka sosyal medya, billboard ve belediyenin resmi web sitesi üzerinden duyuruldu. Tespiti yapılan toplanma alanları; büyüklüklerine, fonksiyonlarına ve nüfus yoğunluğuna göre belirlendi.
  • Her mahalleye afet istasyonu (AFİS) yerleştirdik. Afet şartları içinde en hızlı ve en etkin şekilde müdahale yapabilmek ve hayatta kalma oranlarını artırabilmek için kentin belli noktalarına kapsamında içerisinde 38 farklı kalem olmak üzere 960 parça arama ve kurtarma ile ilkyardım malzemesi bulunan 9 adet Afet İstasyonu yerleştirildi. İstasyonlar, olası bir İstanbul depreminde profesyonel ekiplerin olay yerine intikal edene kadar geçen süre zarfında, halkın arama kurtarma faaliyetlerine etkin katılımını sağlamak amacıyla mahallerin en uygun yerlerine konumlandırıldı. Konteynerlerin içerisindeki malzemeler belediye ekiplerimiz tarafından iki ayda bir kontrol ediliyor. Konteynerde, kazma, kürek, baret, halat, el feneri gibi arama-kurtarma çalışmalarına yardımcı olacak malzemelerin yanı sıra battaniye, jeneratör ve ilkyardım çantası da yer alıyor.
  • “Temel Afet Bilinci Eğitimi” verildi. Hem yazılı olarak hem de dönemsel eğitim programları ile deprem anında ve sonrasında yapılması gerekenlerin anlatıldığı “Temel Afet Bilinci Eğitimi” amacı kişinin kendisini ve çevresindekileri afete hazırlamak için afet bilincini yükseltmek.
  • Kentsel Dönüşümde Türkiye’ye Örnek Bir Model Oluşturduk: “Avcılar Modeli”. Hayat Kurtarma Hareketi adını verdiğimiz çok yönlü bir çalışma ile Avcılar’ı yenilemeye ve depreme güvenli bir ilçe haline getirmek için kolları sıvadık. Avcılar Modeli de bu hareketin en önemli ayağıdır. Avcılar Modeli, kentsel dönüşüm sürecinin yerinde, güvenli ve hızlı bir şekilde yürütülmesini sağlayan, binasını yenilemek isteyen vatandaşımıza sürecin her aşamasında destek olan bir modeldir. Türkiye’nin kentsel dönüşüm konusunda %95 oranlar sektör lideri olan bankalarından olan İş Bankası ile vatandaşa düşük faizli kredi sağlayacak bir protokol imzaladık. Müteahhitlerle inşaat birim metrekare fiyatlarının piyasaya göre daha uygun hale getirilmesi için toplantılar yaptık. Müteahhitle vatandaş arasındaki yapım sözleşmelerinde KDV oranının %18’den %1’e düşürülmesi için çalışmalar yapıyoruz. Bu konuda devletin her kademesi ile görüşerek önemli bir yol kat ettik.