Sürdürülebilir Gelecek için Fosfor, Ecomondo Fuarında İrdelenecek

01 Eki 2018

ecomondo

Ecomondo yeşil teknolojiler fuarı, 6-9 Kasım 2018 tarihleri arasında İtalya’nın Rimini kentinde gerçekleşecek. Berlin ve Basle’ın ardından, 3. Avrupa Besin (Nutrient) Etkinliği de 8 ve 9 Kasım 2018 tarihlerinde Ecomondo Fuarı çerçevesinde yapılacak.

Yunanca “ışık taşıyıcısı” anlamına gelen, ancak elementer bir durumda doğada bulunmayan bir kimyasal element olan fosfor, tarımsal alanda (gübre üretimi ve bu nedenle de gıda ürünlerimiz için) vazgeçilmez bir hammaddedir. İnsan hücrelerinin temel bileşenidir, ancak bir yandan elde etmenin zorluğu ve diğer yandan çevreye yayılması, suya karışması neticesinde tehlikeli olmasından dolayı temkinli yaklaşılması gereken, “karanlık madde” olma riskini taşıyor.

Fosforun sürdürülebilir yönetimi, gezegenimizin üçüncü en kritik limiti olarak kabul edilirken, Avrupa Birliği'nin CRM (kritik hammaddeler) listesine dahil etmiştir.

Konu, bir süredir bilim dünyasının ve uluslararası siyasi organizasyonların gündeminde yer aldı. Sorunlar ve çözüm yollarıyla ilgili mevcut duruma yönelik bir yaklaşım ortaya koyabilmek için düzenlenen en önemli etkinliklerden biri; Horizon2020 SMART Plant European inovasyon eylemi, Avrupa Sürdürülebilir Fosfor Platformu, İtalyan Fosfor Platformu ve HERA Grup ile ortaklaşa 8-9 Kasım tarihlerinde düzenlenecek üçüncü Avrupa Besin (Nutrient) Etkinliği olacak. Etkinlik; İtalyan Fuar Grubu tarafından düzenlenen çevre fuarı Ecomondo çerçevesinde, 2015’de Berlin ve 2017'de Basel'ın ardından, bu yıl ilk kez İtalya'da yapılacak. Küratör, Profesör Francesco Fatone, Ecomondo Teknik-Bilimsel Komitesi Üyesi ve Avrupa Akıllı Tesis Projesinin koordinatörü olan Università Politecnica delle Marche'de öğretim görevlisidir.

Bu yıl üçüncüsü düzenlenecek olan Avrupa Besin (Nutrient) Etkinliği, İtalya başta olmak üzere dikkatleri Akdeniz Ülkelerine çekecek. Atık su ve atık arıtma döngülerinin yönetim modellerinin tanıtılması yoluyla, fosforun geri kazanımı ve yeniden kullanımı için gerekli olan mevzuatı teşvik etmek amacıyla yakın zamanda İtalyan Fosfor Platformu kuruldu. Almanya, İsviçre, Finlandiya, İsveç ve Danimarka gibi ülkeler de fosforun geri kazanımı ve sürdürülebilir yönetimi için yasal düzenlemeler üzerinde çalışıyor.

İtalya’nın da yer aldığı Horizon 2020 SMART-Plant projesi (www.smart-plant.eu), atıksu arıtımından fosfor ve diğer değerli malzemelerin geri kazanımı için gereken teknolojilerin halihazırda mevcut olduğunu gösteriyor. Bu teknolojiler, İtalya ve Avrupa'daki mevcut atıksu arıtma tesislerinde (WWTP) test edilmektedir. Özellikle İtalya’da engeller, mevzuat ve yönetmelikler konusunda belirsizlik nedeniyle ekonomik sirkülasyon yavaşlamaktadır. Engeller ve belirsizlikler kısa bir süre önce, “acil çamur durum”u yarattı. Örneğin, Lombardiya Bölge İdare Mahkemesi'nin (20 Temmuz) kararıyla, atık su arıtma tesislerinde ürettilen çamurun yeniden tarımda kullanması engellenmişti. Toskana'da da, her ay ortalama 10.000 ton çamur üretilmekte ve benzer sorunlar yaşanmaktadır.

İtalya'da, her yıl atıksu arıtma tesislerinde yaklaşık 5 milyon ton çamur üretilmektedir. Profesör Francesco Fatone; “Akıllı Tesis” gibi projelerle geliştirilen yeni teknolojiler, atıksu arıtma tesislerinden elde edilen yenilenebilir materyallerin bir değeri ve pazarı olabileceğini göstermiştir. Bunun; ekonomik sirkülasyondaki değeri, sağlık ve çevre güvenliği yönleri üzerinde çalışılmalıdır”dedi.

Bu teknolojiler, 12 Şubat'ta Treviso eyaletinde Carbonera'da kurulu yenilikçi teknolojilere sahip en büyük pilot kentsel atıksu arıtma tesisinde doğrulandı. Yenilikçi teknolojisi sayesinde, arıtma çamurundan günde yaklaşık 1 kilo biyoplastik ve 300 gram struvit (fosfat tuzu) elde edildi.

Fosfor: 

Avrupa, Fas, Çin ve ABD'de madenlerden çıkan bu mineralin %90'ını ithal ediyor. Bununla birlikte, arzların giderek azalması nedeniyle önümüzdeki yıllarda bu kaynağın maliyetinde bir artış öngörülüyor.
Dünya genelinde, madenlerden çıkarılan kotanın sadece %20'sinin gıda zincirinden insana ulaştığı tahmin edilmektedir (verimli kullanım). Aslında, çevrede çok miktarda fosfor bulunmaktadır: toprakta birikmekte veya atık sularla taşınmaktadır. Biyolojik gübrelerin israfının önlenmesi, atıkların içinden geri kazanım için yenilikçi sistemler, son derece acil bir şekilde alınması gereken aksiyonlardandır. Arıtma çamuru, organik atık, sıvı gübre ya da tarımsal gıda atıkları, biyoekonomi süreçlerinin gerçekleştirilmesinde en ilgi çekenler arasında yer alıyor.

Horizon2020 AKILLI TESİS YENİLİK EYLEMİ

İtalya koordinasyonunda, Horizon2020 projeleri kapsamında finanse edilen 10 milyon Euro bütçeli bir Avrupa projesi olan “Akıllı Tesis” ile, kentsel atıksu arıtma tesislerinin enerji verimliliği ve bu tesisleri döngüsel ekonominin itici güçlerine dönüştürmek hedefleniyor. Amaç; atık suyun değerini geri kazanmak; selüloz, biyopolimerler ve fosfor, biyo-kompozitler, biyo-gübreler ve biyo yakıtlar üretmektir. Atıklardan bir pazar, bir kaynak elde etmek amacı, Akıllı Tesis projesinin iki yıl boyunca başarılı bir şekilde işlediğinin görüldüğü temel sonuçlardan biridir.

PROJELER: Geestmerambacht (Holland) - Selülozun Geri Kazanımı. Karmiel (İsrail) -  Atık su hatlarında biyogazın geri kazanımı. Manresa (İspanya) - Atık su hatlarında biyopolimerlerin ve fosforun geri kazanımı. Cranfield (İngiltere) - Gübrelerin (fosfor ve potasyum) geri kazanımı. Carbonera (İtalya) - Biyopolimerlerin ve fosforun geri kazanımı. Psyttalia (Yunanistan) - Biyogaz ve fosforun geri kazanımı. Londra - Geri kazanılan maddenin biyo-kompozitlere dönüşümü. Vic (İspanya) - Arıtma çamurunun biyo-fermente ve biyo yakıtlara dönüşümü.